2019_TSW
Advertisement Advertisement Advertisement
Zmiany klimatu sprzyjają rozprzestrzenianiu się agrofagów

"Nauka Praktyce" - pod takim tytułem odbyła się w ministerstwie konferencja podsumowująca wykonanie zadań programu wieloletniego pn. „Ochrona roślin uprawnych z uwzględnieniem...

Rynek meksykański dla polskiej pszenicy już otwarty

Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa informuje, że została zakończona procedura analizy ryzyka dla ziarna pszenicy (Triticum aestivum L.) w eksporcie do Meksyku i w dniu 14...

Polska nie jest przygotowana na globalne zmiany klimatyczne

Polska nie jest przygotowana na globalne zmiany klimatyczne, przede wszystkim na częstsze i bardziej dotkliwe susze – podkreśla prof. dr hab. Stanisław Czaja z Uniwersytetu Ekonomicznego we...

MRiRW: #PracaDlaPolski

W rolnictwie wiele się dzieje i trzy lata to właściwie epoka – stwierdził 6 grudnia br. minister rolnictwa i rozwoju wsi Jan Krzysztof Ardanowski podczas konferencji prasowej...

Wysokie ceny kukurydzy – kukurydza ma swoje pięć minut

Globalna produkcja kukurydzy w obecnym sezonie ma szansę wynieść ponad miliard ton. Jakość jest lepsza od oczekiwań, a wysokie ceny zbóż napędzają jej sprzedaż. Kukurydza ma swoje...

KOWR: Tysiąc studentów otrzyma stypendia pomostowe

W środę, 5 grudnia br., w Centrum Prasowym Foksal w Warszawie odbyła się inauguracja XVII edycji Programu Stypendiów Pomostowych. W uroczystej gali uczestniczył Krajowy Ośrodek Wsparcia...

Ardanowski: Pomoc suszowa państwa największa w Europie

Susza utrzymuje się już wiele miesięcy. W dalszym ciągu z tymi opadami nie jest najlepiej w całej Europie. Pomoc jaką udzieliło państwo polskie rolnikom jest chyba w tej chwili...

MRiRW ws. błędnych informacji dotyczących szacowania strat

W odpowiedzi MRiRW wskazano, że pismem z dnia 16 lipca 2018 r. minister zwrócił się do wszystkich wojewodów z prośbą aby informacje w powyższym zakresie, jednoznacznie wskazujące, że...

Ceny cebuli coraz wyższe

Dwukrotnie droższa niż przed rokiem, najdroższa od kilku lat. Ceny mrożonej cebuli idą w górę i to w szybkim tempie. Wszystkiemu winna susza i mniejsze zbiory, a do tego mniejsza...

Światowy Dzień Gleby

5. grudnia obchodzimy Światowy Dzień Gleby. Został on ustanowiony w 2013 r. przez 68. Walne Zgromadzenie Organizacji Narodów Zjednoczonych. Ta ważna inicjatywa, ma zwrócić uwagę...

Finansowanie zakupu maszyny – podwójne oszczędności

Decydując się na zakup nowych maszyn rolniczych należy wziąć pod uwagę szereg czynników, w tym ekonomiczny. Odpowiednio skrojona oferta pozwoli nie tylko zaoszczędzić w momencie nabycia...

Ustawa ułatwiająca sprzedaż produktów przez rolników

Prezydent Andrzej Duda 29 listopada br. podpisał ustawę dotyczącą ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników do sklepów i restauracji. Ustawa dokonuje nowelizacji dwóch ustaw:...

Mróz zahartował uprawy

Na polach już zima. Pierwszy kilkudniowy mróz zahartował uprawy. Jak oceniają rolnicy oziminy w tym sezonie są wyjątkowo rozwinięte. Jednak ostateczny plon zależeć będzie od tego, co...

Jaka będzie nadchodząca zima ?

1 grudnia rozpoczęła się meteorologiczna zima. Co nam przyniesie przez następne 3 miesiące ? Jak informuje twojapogoda.pl niezmiennie, wszystkie modele prognostyczne najpoważniejszych...

Wpływ rolnictwa na zmiany klimatu - COP24

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Jan Krzysztof Ardanowski uczestniczył w rozpoczętej 3 grudnia br. w Katowicach 24. sesji Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie...

ARiMR: 9,23 mld zł na kontach rolników

Do 30 listopada Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przekazała na konta rolników ok. 9,23 mld zł. Od 3 grudnia ARiMR rozpoczęła przekazywanie pozostałej części należnych...

Podwyżki cen zbóż

Zgodnie z przewidywaniami. Koniec listopada miał według analityków przynieść podwyżki i przyniósł. Notowania pszenicy na paryskim parkiecie Matif przekroczyły poziom 200 euro za tonę....

Plan dla wsi - ochrona, wsparcie i rozwój polskiego rolnictwa

Rozszerzamy możliwość legalnej sprzedaży nieprzetworzonej i przetworzonej w gospodarstwach żywności do takich podmiotów jak restauracje, stołówki, gospodarstwa agroturystyczne, lokalne...

Alarmujący wzrost temperatury. Czy grozi nam katastrofa klimatyczna ?

Nadbrzeżne miasta mogą zostać zalane, rolnicy będą mieli problemy, a miliony ludzi będą musiały opuścić swoje domy. Taką wizję świata maluje Paweł Szypulski z fundacji Greenpeace....

Temperatury powietrza i opady – listopad 2018 r.

Z danych przekazanych przez nasze stacje meteo wynika, że w listopadzie pogoda była bardzo zmienna. Początek miesiąca był bardzo ciepły jak na tę porę roku – temperatury w wielu...

Za nami najmroźniejsza noc w tym sezonie !

Za nami najzimniejsza noc w tym sezonie. Miejscami w górskich kotlinach temperatura spadła poniżej minus 20 stopni. Jednak zimniej już nie będzie, ponieważ znad Niemiec wkracza odwilż z...

Większy import kukurydzy z Ukrainy

Wzrost unijnego importu ziarna wynika z ograniczonej podaży kukurydzy w UE, ale także większej produkcji na Ukrainie (wzrost aż o blisko 40% r/r w sez. 2018/19 do 33,5 mln t). Spadki...

Możliwe spowolnienie na rynku maszyn rolniczych

Z danych PZPM wynika, że liczba rejestracji nowych ciągników rolniczych w Polsce zmniejszyła się o 19% r/r a przyczep rolniczych o 13% r/r. Co prawda w październiku’18 odnotowano 7,2%...

Mniejsza produkcja przetworów warzywnych w Polsce

Według danych GUS, krajowa produkcja mrożonych warzyw w dużych przedsiębiorstwach, od lipca’18 do października’18 zmniejszyła się łącznie o 20%, a marynat warzywnych o 33% r/r,...

KRUS: Nowe kwoty przychodów decydujące świadczeniach

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informuje, że od 1 grudnia 2018 r. zmieniają się kwoty przychodów decydujące o zmniejszeniu lub zawieszeniu świadczeń emerytalno-rentowych. Od 1...

PIORiN nie stwierdza zagrożenia w produktach z Ukrainy

W związku z wnioskiem samorządu rolniczego dotyczącym objęcia ścisłą kontrolą fitosanitarną płodów i produktów rolnych sprowadzanych z Ukrainy resort rolnictwa poinformował, że...

Dopłaty do materiału siewnego bez zmian

W odpowiedzi na wniosek samorządu rolniczego dotyczący zwiększenia puli środków finansowych na dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub...

Zabraknie cebuli ? Jesteśmy skazani na jej import ?

Upalna pogoda sprzyjała w tym roku uprawom w sadach, czego efektem jest nadurodzaj jabłek. Jednak towarzyszący upałom brak deszczu fatalnie odbił się na zbiorach i cenach warzyw,...

Polska wieś na różnych poziomach rozwoju

Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk oraz Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej od pięciu lat prowadzą monitoring rozwoju obszarów wiejskich. Dziś można już pokusić...

Nawozy naturalne tylko do 30 listopada !

Kary finansowe i obcięcie dopłat to możliwe konsekwencje za wywóz gnojowicy czy obornika na zamarzniętą albo ośnieżoną ziemię. W tym roku wyjątkowo rolnicy mogą stosować nawozy...

MRiRW: Innowacje dla rolnictwa

Minister Jan Krzysztof Ardanowski wziął dziś udział w konferencji pt. „Innowacyjne rozwiązania dla polskiego rolnictwa”. Była to kolejna z cyklu tego typu konferencji, tym razem jej...

Każdy będzie mógł kupić hektar ziemi rolnej

Grunt rolny do 1 ha znów będzie można sprzedać mieszczuchowi. Inwestorzy łatwiej kupią też od rolników ziemie położone w administracyjnych granicach miast. Od opublikowania pierwszej...

Inteligentny układ hamulcowy New Holland w ciągnikach serii T6 i T7

New Holland wprowadza opatentowany, inteligentny układ hamulcowy przyczepy w modelach T6 AutoCommand™ i T7 AutoCommand™. Wyróżniona srebrnym medalem na targach Agritechnica innowacja...

Czy ubezpieczanie upraw jest opłacalne dla rolników ?

Należy jednoznacznie podkreślić, że ubezpieczenia to nie są lokaty kapitałowe, nie należy więc ich tak traktować. Rolą...

Listopad nie jest przychylny producentom rzepaku

Kolejny tydzień i kolejna przecena. Jeszcze na początku miesiąca rzepak na paryskim parkiecie Matif kosztował blisko 375 euro za tonę, a inwestorzy próbowali grać na zwyżki. Ale listopad...

W RPA zginęło około 1-1,5 mln pszczół

Jak podaje kopalniawiedzy.pl podejrzewa się, że w wyniku zatrucia pestycydem (fipronilem) w winiarskim regionie RPA koło Kapsztadu zginęło ok. 1-1,5 mln pszczół. Fipronil jest dla owadów...

PepsiCo zapowiada wielomilionowe inwestycje w Polsce

Od 25 lat PepsiCo prowadzi w Polsce program agrarny oparty na współpracy z polskimi producentami ziemniaka, rocznie skupując płody rolne o wartości blisko 120 mln zł. W planach ma...

Zrobiło się mroźno ! (27-28.11)

Za nami kolejna mroźna noc i mroźny poranek. Jak wynika z danych udostępnionych przez nasze stacje meteo w niektórych regionach kraju temperatury spadły do -11 stopni C. Gdzie dziś (28.11)...

Posiedzenie Wspólnej Polsko-Białoruskiej Komisji ds. Współpracy Międzyrządowej

Sekretarz Stanu w MRiRW Szymon Giżyński brał dziś udział w organizowanym w Warszawie V posiedzeniu Wspólnej Polsko-Białoruskiej Komisji Międzyrządowej ds. Współpracy Gospodarczej,...

KOWR ws. okresu dzierżawy w nowo zawieranych umowach dzierżawy z ZWRSP

W odpowiedzi na pismo KRIR z dnia 18 października 2018 r. w sprawie zmiany procedury wydzierżawiania nieruchomości rolnych przez KOWR na 10 lat lub więcej Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa...

Zboże z Ukrainy koryguje krajowe cenniki !

Koniec listopada i znacznie większy ruch na rynku zbożowym. Rolnicy już planują przedświąteczne zakupy i aby mieć na nie pieniądze, szukają teraz najkorzystniejszych możliwości...

Sumy opadów w minionym tygodniu (19-25.11)

Gdzie w minionym tygodniu odnotowano największe sumy opadów ? Przedstawiamy sumy opadów zanotowane przez stacje meteo serwisu agropogoda.pl od 19 do 25 listopada 2018 roku...

Nie będzie zwrotu całej stawki podatku akcyzowego w paliwie

W odpowiedzi na opinię samorządu rolniczego w sprawie podwyższenia zaproponowanej w projekcie rozporządzenia Radv Ministrów stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju...

Delimitacja ONW według nowych zasad UE

W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaprezentowane zostały wyniki prac nad nową delimitacją ONW i przedyskutowano sposób jej wdrożenia w Polsce. Dzisiejsze wydarzenie jest niewątpliwie...

Od 1 grudnia rolnicy nie będą musieli dostarczać zaświadczeń lekarskich do KRUS

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informuje, że w związku z tym, że od 1 grudnia 2018 r. zaświadczenia lekarskie będą wystawiane wyłącznie w formie elektronicznej (e-ZLA),...

Będzie więcej środków na pomoc suszową ?

Będzie więcej środków na pomoc suszową, przeznaczone w tym roku przez rząd 1,5 mld zł wystarczy jeszcze na kilka dni prowadzenia wypłat – poinformował w czwartek (22.11) w Poznaniu...

Ardanowski: Chcę by na wsi był jeden głos rolniczy

Chcę by na wsi był jeden głos rolniczy – powiedział minister Jan Krzysztof Ardanowski rozpoczynając swoje wystąpienie na III Forum Rolników i Agrobiznesu. Minister podkreślił...

W Polsce tylko 20% rolników zaopatruje się w materiał kwalifikowany

Wysokiej jakości nasiona powinny dać wysoki plon, ale żeby materiał kwalifikowany przyniósł oczekiwany skutek trzeba kupić produkt oryginalny. Tymczasem na rynku pojawiają się nasiona...

Jak przeciwdziałać skutkom suszy ?

W tym roku, od początku okresu wegetacji, mieliśmy do czynienia z suszą. Według Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej rok 2018 był nadzwyczajnie ciepły. We wszystkich stacjach...

Jaką pogodę przyniesie grudzień 2018 roku ?

Początkowe prognozy na grudzień mówiły o tym, że temperatura będzie wyższa niż średnia z ostatnich lat. Natomiast nowe obliczenia wnoszą coś nowego - mówił na antenie TVN24...

Skutki zmian klimatu w Polsce staną się coraz bardziej odczuwalne !?

Skutki zmian klimatu w Polsce staną się coraz bardziej odczuwalne !?

Przeciągające się fale upałów, coraz dłuższe okresy bez opadów, przerywane ulewami i nawałnicami, większe ryzyko pożarów. To i znacznie więcej grozi Polsce w najbliższych latach w związku z ociepleniem klimatu. Rządowi eksperci przygotowali projekt dokumentu "Polityka Ekologiczna Państwa 2030", w którym stawiają diagnozę zagrożeń.

Na związane z ociepleniem klimatu zagrożenia zwraca uwagę opublikowany kilka dni temu raport oenzetowskiego Międzyrządowego Panelu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Należy dążyć do ograniczenia globalnego wzrostu temperatury do 1,5 stopnia do końca wieku - podkreślają eksperci.

 

Nasilające się skutki zmian klimatu:

Jak czytamy w raporcie w najbliższych latach skutki zmian klimatu w Polsce mogą stać się coraz bardziej odczuwalne. Najważniejsze prognozowane oddziaływanie dla obszaru Europy Środkowo-Wschodniej obejmuje: częstsze ekstrema temperatury, większą intensywność opadów mogącą powodować powodzie o każdej porze roku, wzrost częstotliwości i intensywności huraganów, a także częstsze występowanie susz oraz związanych z tym strat w produkcji rolnej i zwiększonego ryzyka pożarów lasów. Prognozuje się również częstsze występowanie temperatur oscylujących wokół zera stopni Celsjusza zimą, co może doprowadzić do zwiększenia uszkodzeń dróg i placów.

Wyniki prognoz pokazują, że do roku 2030 zmiany klimatu będą miały dwojaki, pozytywny i negatywny, wpływ zarówno na środowisko, jak i na gospodarkę i społeczeństwo.


Wzrost średniej temperatury powietrza będzie miał pozytywne skutki, m.in. w postaci wydłużenia okresu wegetacyjnego i możliwości uprawy nowych gatunków roślin, skrócenia okresu grzewczego oraz wydłużenia sezonu turystycznego. Z drugiej strony, stwierdzono również negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego spowodowane przez wydłużenie okresu wegetacyjnego. W ostatnich latach obserwuje się niekorzystną tendencję polegającą na tym, że przyspieszenie początku sezonu wegetacyjnego jest większe niż przyspieszenie końca sezonu przymrozkowego. Wskutek tego przymrozki pojawiają się w mniej korzystnych fazach rozwoju roślin – w czasie kwitnienia lub nawet zawiązywania owoców, czyli wówczas, gdy wrażliwość roślin na niskie temperatury jest najsilniejsza. Zjawisko to jest zdecydowanie negatywne dla roślin, w tym także chronionych.

Dominujące są jednak przewidywane negatywne konsekwencje zmian klimatu.

Zmiany klimatu znacząco będą wpływały na stan różnorodności biologicznej, ponieważ wpływają one na zasięg występowania gatunków, w tym obcych gatunków inwazyjnych, ich cykle rozrodcze, okresy wegetacji i interakcje ze środowiskiem. Różnorodność biologiczna pod wpływem tych zmian ulega stopniowym przekształceniom. Ze zmianami klimatycznymi wiążą się niekorzystne zmiany warunków hydrologicznych. Wprawdzie roczne sumy opadów nie ulegają zasadniczym zmianom, jednak ich charakter staje się bardziej nierównomierny, czego skutkiem są dłuższe okresy bezopadowe, przerywane gwałtownymi i nawalnymi opadami

Przykładowo, województwo łódzkie będzie zagrożone silnym pustynnieniem oraz równolegle powodziami w dolinach największych rzek regionu, tj. Warty, Pilicy i Bzury. Obszar deficytu wody obejmować będzie znaczną część województwa. Będzie on potęgowany występowaniem strefy niskich opadów i strefy o wysokim niedoborze wód w sezonie wegetacyjnym w północnej części regionu oraz strefy bardzo silnego pustynnienia w północno-zachodniej części regionu. Szacuje się, że na 90% terytorium województwa łódzkiego już teraz istnieje zagrożenie wystąpienia opadów poniżej 400 mm rocznie.


Poziom wód gruntowych będzie się obniżał, co negatywnie wpłynie na różnorodność biologiczną i zasoby naturalne, w szczególności na zbiorniki wodne i tereny podmokłe. Zmiany będzie można zaobserwować również w porze zimowej, kiedy to skróci się okres zalegania i grubość pokrywy śnieżnej, oraz nasili się proces ewaporacji, co wpłynie na spadek zasobów wodnych kraju. Nie bez znaczenia będzie również zmiana zasięgu występowania roślin i zwierząt, która może wpłynąć na kondycję drzewostanów i roślin uprawnych.

Poważne zagrożenie suszą identyfikuje się na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, zwłaszcza na Kujawach, Pojezierzu Dobrzyńskim i Pojezierzu Chełmińskim. Równolegle zagrożenie powodziowe występuje w Dolinie Wisły, Dolinie Noteci i Dolinie Drwęcy. Jednocześnie, niekorzystne zmiany warunków hydrologicznych na Wiśle poniżej stopnia wodnego we Włocławku zagrażają awariom podziemnym sieci infrastruktury technicznej.

Jednocześnie efektem zmian klimatu będzie zwiększanie częstotliwości występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych i katastrof, które będą miały istotny wpływ na obszary wrażliwe i gospodarkę kraju. Podstawowe znaczenie będą miały ulewne deszcze niosące ryzyko powodzi i podtopień lub osuwisk – głównie na obszarach górskich i wyżynnych, ale także na zboczach dolin rzecznych i na klifach wzdłuż brzegu morskiego.

Prognozy zmian wysokości opadu w przyszłym klimacie, zrealizowane na potrzeby projektu MPA dla 44 miast w Polsce wskazują, iż jakkolwiek prognozowany wzrost całkowitej liczby dni z opadem jest nieznaczny, wzrasta liczba dni z opadem ekstremalnym > 10 mm/dobę, głownie w miastach we wschodniej i południowej części kraju. Zjawisko to ulega intensyfikacji w kolejnych dziesięcioleciach od 2010 do 2050.

Coraz częściej będzie można zaobserwować silne wiatry, a nawet towarzyszące im incydentalne trąby powietrzne i wyładowania atmosferyczne, które mogą znacząco wpłynąć m.in. na rolnictwo, budownictwo oraz infrastrukturę energetyczną i transportową.

Duże zagrożenie występowania porywistych wiatrów i nawalnych deszczy zidentyfikowano m.in. w województwie lubuskim i pomorskim, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych. Konsekwencje wystąpienia ekstremalnych zjawisk pogodowych i katastrof naturalnych (jak np. nawałnicy, która przeszła przez znaczną część województwa pomorskiego w sierpniu 2017 r.) mają charakter długoterminowy i powodują, że na obszarach dotkniętych klęską zamierają tradycyjne dla tych obszarów formy aktywności społeczno-gospodarczej, takie jak turystyka, przemysł drzewny, gospodarka leśna. Przywrócenie tych obszarów do stanu sprzed nawałnicy zajmie wiele lat.

Nawalne deszcze stanowią również duże zagrożenie dla środkowej Polski, w szczególności aglomeracji i średnich miast województwa mazowieckiego.

Bezpośrednie negatywne skutki zmian klimatu to również nasilenie się zjawiska eutrofizacji wód śródlądowych i wód przejściowych i przybrzeżnych, zwiększenie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi w wyniku stresu termicznego i zanieczyszczeń powietrza, większe zapotrzebowanie na energię elektryczną w porze letniej, zmniejszenie możliwości chłodzenia elektrowni cieplnych, czego skutkiem będzie przykładowo spadek ich mocy produkcyjnej i przeciążenie sieci energetycznej.

Bardzo wysokie zagrożenie ryzykiem eutrofizacji wód śródlądowych zidentyfikowano w województwie pomorskim i zachodniopomorskim. Poważne zagrożenie eutrofizacją występuje również na terenach województwa warmińsko-mazurskiego.

Jednym z głównych wyzwań dla zrównoważonego rozwoju w Polsce jest więc dostosowanie do zmieniającego się klimatu poprzez poprawę odporności poszczególnych sektorów gospodarki. Zmiany klimatu będą miały znamienny wpływ przede wszystkim na gospodarkę wodną kraju. Polska ma stosunkowo niewielkie zasoby wodne, a efektywność ich wykorzystania jest niska. W niektórych regionach już teraz identyfikowane są okresowe problemy z zaopatrzeniem w wodę. Jednocześnie, we wszystkich częściach kraju wzrośnie ryzyko wystąpienia powodzi, co związane jest z niewystarczającą zdolnością retencyjną naturalnych i sztucznych zbiorników oraz wzrostem udziału powierzchni nieprzepuszczalnych, szczególnie w miastach.

Narażone na powodzie są tereny inwestycyjne i duże miasta województwa opolskiego z uwagi na ich położenie w dolinach rzecznych, szczególnie w dolinie Odry i Nysy Kłodzkiej. W województwie występują także tereny rolnicze o dużym potencjale, gdzie zagrożenie suszą i opadaniem poziomu wód gruntowych może spowodować w przyszłości znaczne zahamowanie rozwoju społeczno-gospodarczego.

Wysokim ryzykiem zagrożenia powodziowego charakteryzują się także znaczne obszary województwa podkarpackiego, położone w szczególności w dolinach rzek: Wisła, Wisłoka, San, Wisłok, Łęg, Trześniówka, Jasiołka, Ropa, a także obszary w dolinach mniejszych rzek należących do zlewni tych rzek. Problem ten dotyczy aż 46 gmin z obszaru województwa (29%).

Zmieniający się klimat będzie miał również kluczowy wpływ na warunki produkcji w sektorze rolnym. Niedobory wody to jeden z przykładów negatywnego oddziaływania na sektor rolnictwa w wyniku zmian klimatycznych. Okresowo, problemem są także podtopienia spowodowane intensywnymi opadami, jak również przymrozki. Ponadto, w związku z wydłużeniem okresu wegetacyjnego, spowodowanego wzrostem średniej temperatury, zwiększa się zagrożenie wystąpienia szkodników roślin uprawnych, zmiana zasięgu ich występowania, chorób zwierząt bądź obniżenie wydajności zwierząt, co w sposób istotny może wpłynąć na efektywność produkcji rolnej, a przy większej skali także na poziom bezpieczeństwa żywnościowego kraju.

Z uwagi na rolniczo-leśny charakter gospodarki wytwórczej występowanie katastrofalnych zjawisk klimatycznych będzie miało szczególnie negatywne konsekwencje dla rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego, lubelskiego, wielkopolskiego i mazowieckiego.

Podjęcia działań adaptacyjnych będą wymagały również sektory transportu i budownictwa. Szczególnie podatnym na występowanie ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak silne wiatry, nawalne deszcze i burze, powodzie, osuwiska, śnieg, lód, skrajne temperatury i brak widoczności, jest transport drogowy i kolejowy. Powyższe będzie stanowiło impuls dla opracowania i rozwoju nowych standardów projektowania infrastruktury transportowej i modernizacji istniejącej infrastruktury.

Zmiany standardów technicznych będą również nieuniknione w sektorze budownictwa, zwłaszcza w odniesieniu do projektowania budynków (głównie fundamentów i elementów nośnych) oraz systemów odwadniających.

Regionem o dużym zagrożeniu ruchami masowymi ziemi jest województwo małopolskie. Zagrożenie powodowane jest w szczególności budową geologiczną, morfologią, warunkami hydrogeologicznymi i hydrologicznymi, nadmiernymi opadami oraz działalnością człowieka. Obszar województwa małopolskiego jest szczególnie predysponowany do powstawania osuwisk, ze względu na budowę geologiczną. Zdecydowana większość osuwisk występuje w południowej części województwa na obszarze Karpat Zewnętrznych (fliszowych), zbudowanych niemal wyłącznie z piaskowcowo-łupkowych utworów kredy i paleogenu. W rejonie tym silnie zróżnicowana rzeźba terenu oraz naturalne predyspozycje łupkowych skał fliszu karpackiego, sprzyjają powstawaniu ruchów masowych. Osuwiska powodują degradację objętych nimi terenów i zniszczenia posadowionych na ich obszarze obiektów budowlanych oraz infrastruktury (sieć drogowa, kanalizacja, linie telekomunikacyjne, elektryczne, gazociągi). Na terenach rolnych zniszczeniu ulegają uprawy i niekiedy przywrócenia wymaga funkcja rolna tego obszaru. Na obszarach leśnych, osuwiska powodują zniszczenia w drzewostanie. Duże zagrożenie osuwiskami, zwłaszcza na terenach wiejskich i obszarach górskich identyfikuje również województwo śląskie

Prognozowany wzrost intensywności i częstotliwości występowania sztormów oraz wzrost wysokości fal na Morzu Bałtyckim spowodują nasilenie zjawisk erozji wybrzeża oraz wzrost zasolenia wód gruntowych na obszarach niżej położonych. Postępująca erozja brzegu powoduje zwiększenie zagrożenia powodziowego od strony morza. Do najbardziej narażonych obszarów zaliczyć należy Półwysep Helski oraz Wybrzeże Środkowe. Przyjmuje się, że już ponad 70% polskiego wybrzeża to odcinki erozyjne. Zmiany klimatu powodują także występowanie łagodniejszych zim, w wyniku czego należy oczekiwać redukcji pokrywy lodowej, naturalnej ochrony przed falowaniem sztormowym i zmniejszenia odporności brzegu na rozmywanie. Zmniejszenie ryzyka powodziowego od strony morza następuje przez realizację działań z zakresu ochrony brzegu morskiego. Istotne znaczenie będzie mieć także monitoring stref przybrzeżnych.

Spodziewane ocieplenie klimatu spowoduje migrację gatunków, w tym obcych inwazyjnych, głównie z Europy Południowej, Afryki Północnej, Azji, wraz z równoczesnym wycofywaniem się tych gatunków, które nie są przystosowane do wysokich temperatur i suszy latem, a dobrze znoszą ostre mrozy. Nie bez znaczenia będzie wpływ zmian klimatu na skład gatunkowy drzewostanów oraz ich kondycję.

Osłabione drzewa będą bardziej podatne na uszkodzenia od wiatru. Wskazane jest podjęcie dalszych działań na rzecz zrównoważonej gospodarki leśnej, zapewnienia dostatecznej ilości wody w lasach oraz ewentualnej przebudowy składu gatunkowego lasów. Bardzo wysokie zagrożenie osłabienia drzewostanów zidentyfikowano na obszarze województwa pomorskiego, w szczególności na Kaszubach i w Borach Tucholskich, oraz województwa śląskiego.

Najprawdopodobniej najbardziej narażone na działanie czynników klimatycznych będą ekosystemy górskie. Szacuje się, że na tych obszarach w Polsce, w związku ze zmianami klimatu, wyginięciem zagrożone jest 60% gatunków.

Obok działań adaptacyjnych Polska kontynuować powinna podejmowanie wysiłków na rzecz łagodzenia zmian klimatu i zmniejszenia koncentracji dwutlenku węgla w powietrzu. Zwrot w kierunku zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych będzie wymagał energicznych i skoordynowanych działań w różnych sektorach gospodarki, a prowadzona polityka klimatyczna będzie w dalszym ciągu stymulować korzystanie z czystych technologii. Polska posiada duży potencjał w ograniczaniu koncentracji GC w powietrzu poprzez m.in.: wykorzystanie potencjału lasów, rozwój budownictwa drewnianego w roli magazynu CO2, wykorzystanie biomasy leśnej i rolnej dla produkcji energii z OZE w dedykowanych instalacjach, uwzględnienie potencjału hydroenergetycznego oraz polskich zasobów geotermalnych, zachowanie i odbudowę terenów podmokłych, sekwestrację węgla w glebie.

Według krajowych prognoz emisji gazów cieplarnianych, opracowanych w 2017 r. na potrzeby Siódmego raportu rządowego i Trzeciego raportu dwuletniego dla Konferencji Stron Ramowej Konwencji NZ ws. zmian klimatu, szacuje się, że w 2030 r. całkowite emisje w Polsce będą o 23% niższe niż w 1990 r. i o 37% niższe niż w 1988 r. Wyniki krajowej inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych w zakresie sektorów nieobjętych EU ETS za lata 2013–2015, jak również prognozy emisji wskazują, że Polska osiągnie cel określony w decyzji PE i Rady nr 2009/406/WE (+14%) w odniesieniu do całego okresu 2013–2020 z nadwyżką. Cel redukcyjny dla Polski w non-ETS zostanie określony w procedowanym aktualnie rozporządzeniu ESR (ang. Effort Sharing Regulation). Jednak już w latach 2021–2030 Polska może mieć problem z wypełnieniem celu redukcyjnego w non-ETS, przewidzianego w projekcie rozporządzenia ESR wynoszącego dla Polski –7%, jako wkładu w wypełnienie ogólnounijnego celu redukcji w non-ETS wynoszącego 30% w stosunku do emisji z 2005 r.

Zmiany klimatu należy postrzegać jako ryzyko, które powinno być uwzględniane przy tworzeniu mechanizmów regulacyjnych i planów inwestycyjnych, podobnie jak brane pod uwagę są ryzyka o charakterze makroekonomicznym, czy geopolitycznym.

Należy również mieć na uwadze, że zmiany klimatu, skutkujące anomaliami pogodowymi w ekstremalnej wersji oraz długofalowymi zmianami, w skali świata będą ograniczały dostępność żywności, wody pitnej oraz energii, zwiększając tym samym konkurencję o zasoby i migrację ludności z terenów zagrożonych (na przykład państwa wyspiarskie) w rejony bezpieczniejsze.

 

Projekt Polityki ekologicznej państwa 2030 [DOCX 0,9 MB] >>>

komentarze (0):

dodaj komentarz

Tego artykułu jeszcze nikt nie komentował. Bądź pierwszym, który dodał komentarz!

Dodaj komentarz