Advertisement Advertisement Advertisement
Temperatury powietrza i opady – kwiecień 2019 r.

"Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata” – to polskie przysłowie doskonale oddaje jaki był tegoroczny kwiecień. Mieliśmy wyjątkowo ciepłe jak na kwiecień dni, gdy...

Przebieg warunków agrometeorologicznych w okresie zimy

Przebieg pogody w listopadzie był na ogół korzystny dla rolnictwa. Utrzymujące się w ciągu miesiąca dodatnie temperatury powietrza podtrzymywały wegetację i stwarzały dobre warunki dla...

Klimatyczny bilans wodny – uwzględniono kukurydzę na ziarno

W związku ze zgłoszonymi uwagami KRIR do projektu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin...

Ziemniaki z flagą

Rozporządzenie zostało przygotowane w porozumieniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z Ministrem Zdrowia. Minister Jan Krzysztof Ardanowski podpisał je 12 kwietnia i następnie przekazał do...

WIR: Przymrozki wyprzedzają przepisy

Zarząd Wielkopolskiej Izby Rolniczej wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jana Krzysztofa Ardanowskiego z wnioskiem o zmianę definicji wiosennych przymrozków, określoną w ustawie...

Sprzedaż ciągników – marzec 2019 r.

W marcu 2019 r. zarejestrowano 781 (-3,8%; -31 szt.) ciągników rolniczych. Jest to nieznaczny spadek do tego samego miesiąca roku poprzedniego i najniższy poziom analogicznego miesiąca od...

11,3 mln zł – dodatkowa pula środków na dopłaty do kredytów klęskowych

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, informuje o możliwości ubiegania się o pomoc finansową w formie kredytów preferencyjnych na wznowienie produkcji w gospodarstwach...

Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi

Instytut będzie współpracował z muzeami, jednostkami samorządu terytorialnego, podmiotami tworzącymi system szkolnictwa wyższego i nauki, szkołami rolniczymi prowadzonymi i nadzorowanymi...

Przymrozki 15/16.04 2019 r.

Najniższą temperaturę odnotowała stacja meteo Wola Żyrowska (woj. mazowieckie) gdzie temperatury spadły aż do -5,8 stopni C. Przymrozek utrzymywał się w tej lokalizacji przez 10 godzin....

Przymrozki 14/15.04 2019 r.

Przymrozki ponownie powróciły. Dzisiejszej nocy (14/15.04) i o poranku w niektórych regionach kraju odnotowano spadki temperatury poniżej zera. Najniższą temperaturę odnotowała stacja...

Porozumienie Rolnicze - Zespół Roboczy ds. Biogospodarki

11 kwietnia br. odbyło się pierwsze spotkanie Zespołu Roboczego ds. Biogospodarki, powołanego w ramach Porozumienia Rolniczego. W spotkaniu uczestniczyli licznie przedstawiciele rolniczych...

Przymrozki 12/13.04 2019 r.

Przewidywane prognozy pogody ponownie się sprawdziły. Dzisiejszej nocy (12/13.04) i o poranku w niektórych regionach kraju odnotowano spadki temperatury poniżej zera. Najniższą...

Konsekwencje brexitu

11 kwietnia br. w ministerstwie rolnictwa i rozwoju wsi odbyła się konferencja na temat konsekwencji wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. – Nie znamy jeszcze na jakich zasadach...

Kiedy zacznie padać, a posucha ustąpi?

Jak podaje twojapogoda.pl chociaż zaczęło padać, to jednak tylko miejscami i na ogół słabo. W wielu regionach deszcz ostatnio widziano pod koniec marca. Rolnicy rozkładają ręce i...

Przymrozki 11/12.04 2019 r.

Dzisiejszej nocy (11/12.04) i o poranku ponownie w niektórych regionach kraju odnotowano spadki temperatury poniżej zera, jednak nie tak duże jak miało o miejsce w poprzednich dniach.

Bronisze: Zatrważająco wysokie ceny warzyw

Nie poprawiła się sytuacja na Rynku warzyw gruntowych. Wyjątkowo niska podaż ma swe zatrważające odzwierciedlenie w cenach. Kapusta biała 2,8-3,2 zł/kg – 8-krotnie drożej niż 2018 r.

Rolnicy złożyli już ponad 220 tys. e-wniosków o dopłaty bezpośrednie

W tym roku rolnicy drugi raz składają wnioski o dopłaty bezpośrednie i obszarowe za pomocą aplikacji eWniosekPlus. W niespełna miesiąc Agencja otrzymała ich już ponad 220 tys. W...

Przymrozki 10/11.04 2019 r.

Dzisiejszej nocy (10/11.04) i o poranku ponownie w niektórych regionach kraju odnotowano spadki temperatury poniżej zera. Najniższą temperaturę odnotowała stacja meteo Sierosław (woj....

Przymrozki 9/10.04 2019 r.

Prognozowane przymrozki niestety się sprawdziły. W niektórych regionach kraju dziś w nocy (9/10.04) i o poranku odnotowano temperatury poniżej zera. Gdzie odnotowano najniższe temperatury ?

Czy kwiecień i maj będą tak suche jak przed rokiem ?

Jak informuje twojapogoda.pl pierwsza dekada kwietnia zapisze się bardzo ciepło. Średnia temperatura będzie oscylować powyżej normy wieloletniej od 1,5 stopni na wschodzie do 4,5 stopnia...

Wahania cen zbóż - trudne do uniknięcia

W związku ze stanowiskiem Lubelskiej Izby Rolniczej dotyczącym podjęcia działań w zakresie ścisłego monitoringu transportów zboża wwożonego na teren Polski z Ukrainy, Ministerstwo...

Zakup materiały siewnego – PIORIN przypomina !

Trwa sezon wiosennego obrotu materiałem siewnym. Dlatego przypominamy, że kluczowy wpływ na wielkość i jakość uzyskanego plonu, a także na koszty zabiegów ochrony roślin oraz...

ARiMR przypomina: wypalanie traw grozi utratą dopłat

Wraz z nadejściem wiosny rozpoczął się sezon na wypalanie traw na łąkach i nieużytkach rolnych. Jest to proceder, który w znacznym stopniu obniża wartość plonów, jest zabójczy dla...

Prognoza pogody dla Polski w 2050 roku

Temperatura od 33 stopni w Suwałkach do 40 stopni we Wrocławiu. Na zachodzie silne gradobicia, w centrum kraju możliwe trąby powietrzne. W Łódzkiem utrzymuje się susza, a spodziewane...

Przejęcie długu gospodarstwa przez KOWR - kolejne wątpliwości rolników

Do samorządu rolniczego zgłaszają się rolnicy, którzy informują, że banki odmawiają wystawienia zaświadczeń o posiadanym zadłużeniu na drukach wskazanych przez KOWR. Czy w przypadku...

Nie padało od tygodnia ! Kiedy spadnie pierwszy kwietniowy deszcz ?

Ostatni deszcz spadł na nas dokładnie przed tygodniem, w czwartek (28.03). Jednak na pierwsze kwietniowe opady nie będziemy musieli czekać zbyt długo, bo szare chmury już ku nam...

Ceny rzepaku odrabiają straty

Ciepła i bezdeszczowa pogoda w Europie, powoli podgrzewa atmosferę na rynku rzepaku. Notowania na paryskim parkiecie przebiły granicę 360 euro za tonę i na razie pną się w górę. To...

MRiRW ws. terminu wysiewu nawozów i składowania obornika

W odpowiedzi na wnioski Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie zmiany terminów wysiewu nawozów azotowych mineralnych oraz w sprawie składowania obornika na polu, Minister Rolnictwa i Rozwoju...

Wpływ dwutlenku węgla na plony i jakość zbóż

Naukowcy z Północnowschodniego Instytutu Geografii i Agroekologii Chińskiej Akademii Nauk przeprowadzili badania wpływu dwutlenku węgla na plony i jakość zbóż. Okazuje się, co...

Perspektywy dla mieszkańców obszarów wiejskich

Dziękuję Panu Prezydentowi za duże wsparcie, jakiego udziela tym, którzy zajmują się sprawami polskiej wsi, polskiego rolnictwa − mówił dziś (3.04) minister Jan Krzysztof Ardanowski...

Zboża – przeceny gonią przeceny

Mniejsze zapotrzebowanie, mniejsze zamówienia eksportowe i większe zapasy - w efekcie przeceny gonią przeceny. Pszenica na paryskim parkiecie Matif rozpoczyna nowy miesiąc od poziomu...

Temperatury powietrza i opady – marzec 2019 r.

Jak wynika z danych przekazanych przez nasze stacje meteo tegoroczny marzec był wyjątkowo ciepły. Druga połowa miesiąca przyniosła iście wiosenne temperatury - powyżej 20 stopni C...

Przymrozki 31.03/1.04 2019 r.

Noc z niedzieli na poniedziałek (31.03/1.04) prawie w całym kraju minęła pod znakiem przymrozków. Najniższą temperaturę odnotowała stacja meteo Sierosław (woj. wielkopolskie) gdzie...

Wiosna jest coraz krótsza

Lato jest zdecydowanie najdłuższą porą roku i wciąż przybywa mu dni, za to wiosna stale się kurczy. Dlaczego tak się dzieje? Jak wyjaśnia twojapogoda.pl wiosna pod względem...

Miliardy na wsparcie polskiego rolnictwa

Rekordowa wysokość pomocy udzielonej rolnikom w ubiegłym roku pokazuje, jak dużą wagę do tego sektora gospodarki przywiązuje obecny rząd – podkreślił minister rolnictwa i rozwoju wsi...

Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej – wnioski od 29 marca

Ogłoszenie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o możliwości składania wniosków o przyznanie pomocy na operacje typu "Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji...

Porozumienie Rolnicze o paszach i GMO

W MRiRW 28 marca br. odbyło się pierwsze spotkanie Zespołu Roboczego ds. Odbudowy Suwerenności Paszowej i Ograniczenia GMO. Jest to kolejny zespół utworzony w ramach Porozumienia...

KRUS: Spadła liczba wypadków w rolnictwie

27 marca w Centrali KRUS odbyła się konferencja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dr Aleksandry Hadzik na temat kampanii prewencyjnej „Nie daj się wkręcić”, połączona...

Przymrozki 26-27/03/2019 r.

Dzisiejszej nocy (26/27.03) i o poranku niemal w całym kraju temperatury spadły poniżej zera. Najniższą temperaturę odnotowała stacja meteo Skałowo (woj. wielkopolskie) gdzie temperatury...

Ocieplenie klimatu wpłynie na gatunki uprawianych roślin

W ciągu ostatnich 30 lat w Europie 64 proc. strat było bezpośrednio związanych z pogodą i czynnikami klimatycznymi – burzami, powodziami czy falami upałów. W tym czasie wyraźnie...

Dodatkowy plan nawozowy – czy nadal będzie obowiązkowy?

Zarząd KRIR, realizując wniosek przyjęty podczas XV Posiedzenia Krajowej Rady Izb Rolniczych V Kadencji w dniu 25 lutego 2019 r., zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z...

MRiRW: Większe korzyści dla ubezpieczonych

Ruszają ubezpieczenia upraw i zwierząt gospodarskich z dopłatami z budżetu państwa. – Mam nadzieję, że po ubiegłorocznych doświadczeniach więcej rolników będzie się ubezpieczało...

Zgnilec amerykański atakuje !

Zaraza na Dolnym Śląsku - zgnilec amerykański, groźna choroba zakaźna pszczół zakatowała pasiekę we wsi Kaszowo w gminie Milicz. Jest tylko jedna metoda zwalczania zgnilca...

Przeceny na rynku zbóż – duży import z Ukrainy i Niemiec

Pszenica i kukurydza - to były zboża przez długi czas najlepiej sprzedające się. Teraz popytu brak, bo do Polski wszedł duży import tego ziarna. Ceny są niskie. Wielu rolników nie chce...

El Niño powraca. Co może grozić Polsce?

Od listopada zjawisko El Niño systematycznie nasila się, a wraz z nim, w różnych regionach świata, pojawia się coraz więcej niszczycielskich i zabójczych anomalii pogodowych. Co może...

Początek wiosny z Concordia

Pierwszego dnia wiosny, rozpoczniemy sprzedaż ubezpieczeń upraw rolnych. W sezonie wiosennym rolnicy będą mogli kupić ochronę od pojedynczego ryzyka gradu lub pakiety od wielu ryzyk.

PZU rozpoczyna wiosenną kampanię sprzedaży dotowanych ubezpieczeń

20 marca PZU zaczyna wiosenną kampanię sprzedaży dotowanych ubezpieczeń upraw rolnych. Wiosenna oferta jest bardzo atrakcyjna dla producentów rolnych. Budżet państwa dopłaca do 65%...

Notowania rzepaku ruszyły w górę

Tym razem to nie spadki na rynku zbóż, ale wzrosty na rynku olejów, wywarły wpływ na notowania rzepaku. Na takie zmiany inwestorzy i producenci czekali już dłuższy czas. Teraz mają...

Jak bezpiecznie stosować środki ochrony roślin

Wiosna to okres intensywnych prac polowych związanych również ze stosowaniem środków ochrony roślin. Osoby stosujące środki ochrony roślin nie mogą stwarzać zagrożeń dla zdrowia...

Krajowe warzywa gruntowe coraz droższe

Rekordowe ceny kapusty białej 2,3 do 3 zł/kg – to najwyższy poziom cen obserwowanych na Rynku Bronisze od 2000 roku – równolegle w sprzedaży kapusta młoda z importu, która nie może...

NIK o zapobieganiu zanieczyszczeniu wód związkami azotu ze źródeł rolniczych

NIK o zapobieganiu zanieczyszczeniu wód związkami azotu ze źródeł rolniczych

Zmienia się sposób wdrażania dyrektywy azotanowej na terenie Polski. Po wejściu w życie w dniu 27 lipca 2018 r., obowiązującego na terenie całego kraju Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu ochroną objęte są wszystkie wody otwarte i gruntowe, a nie tylko te z obszarów szczególnie narażonych. To korzystna zmiana, która sprawi, że nasze zdrowie będzie lepiej chronione przed szkodliwymi azotanami, które przedostają się z rolniczych upraw do wód, także tych przeznaczonych do spożycia. Jest też szansa, że dzięki właściwemu wykorzystaniu gnojowicy na polach mniej będzie sinic w Bałtyku. Niestety efekty zmian odczujemy najwcześniej za kilka lub nawet kilkanaście lat.

Ochrona wód przed zanieczyszczeniami wód związkami azotu ze źródeł rolniczych jest ważnym obszarem europejskiej polityki ochrony wód oraz najpoważniejszym problemem na styku ochrony środowiska i rozwoju rolnictwa. Rada Unii Europejskiej wydała w tej sprawie specjalną dyrektywę (z dnia 12 grudnia 1991 r.), tzw. dyrektywę azotanową. Zobowiązuje ona państwa członkowskie do podejmowania szeregu działań (w tym m.in.: wyznaczenia stref wrażliwych na zanieczyszczenia związkami azotu oraz wdrożenia programów ochronnych dla tych obszarów), które powinny zapewnić ochronę wód powierzchniowych i podziemnych przed zanieczyszczeniami azotanami pochodzenia rolniczego.

Zapobieganie przenikaniu związków azotowych do wód otwartych i gruntowych jest szczególnie istotne z uwagi na negatywny wpływ tych związków na zdrowie ludzi i zwierząt, wykorzystujących tę wodę jako pitną. Azotany i azotyny nie pozostają też bez wpływu na rozwój chorób nowotworowych.

Wiele krajów Unii Europejskiej zamiast wyznaczania konkretnych stref zagrożenia, zdecydowało się na zastosowanie programów ograniczających odpływu azotu ze źródeł rolniczych na całym terytorium kraju, zapewniając tym samym ochronę wszystkich wód, a nie tylko spełniających kryteria określone w dyrektywie azotanowej. Takie podejście wybrały Austria, Dania, Finlandia, Niemcy, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Malta, Holandia, Słowenia, Rumunia oraz Region Flamandzki i Irlandia Północna. W 2015 r. całkowita powierzchnia, do której odnosiły się programy działań stanowiła około 61 proc. użytków rolnych UE.

Wdrażanie dyrektywy azotanowej

Polska początkowo zdecydowała się na wyznaczenie stref zagrożenia, tzw. obszarów szczególnie narażonych (OSN). Jednak w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej od 24 sierpnia 2017 r. nastąpiła w Polsce zmiana sposobu wdrażania dyrektywy azotanowej. Zdecydowano wówczas, iż w celu zmniejszenia zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobiegania dalszemu zanieczyszczeniu, zostanie opracowany i wdrożony program działań na obszarze całego kraju.

Minister Środowiska już wcześniej, od 2012 r. reagując na zarzuty Komisji Europejskiej, dotyczące niewłaściwej realizacji postanowień dyrektywy azotanowej, konsekwentnie podejmował działania w celu ustanowienia jednego programu działań na terenie całego kraju. Jednak Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zgadzał się na znaczące zwiększenie powierzchni OSN w kraju.

Po zmianie w podejściu do wdrażania przez Polskę dyrektywy azotanowej w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęto działania w celu zmiany Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (PROW), uwzględniając wymagania programu działań dla zmniejszenia zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobiegania dalszemu zanieczyszczeniu, który miał zostać wprowadzony na terenie całego kraju. „Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” Rada Ministrów przyjęła rozporządzeniem z dnia 5 czerwca 2018 r.

Wdrożenie Programu związane będzie z nałożeniem nowych obowiązków i ograniczeń na prowadzących produkcję rolną m.in. w zakresie stosowania nawozów oraz konieczności dokonania kosztownych inwestycji związanych z przechowywaniem nawozów naturalnych. W tej sytuacji, zdaniem NIK, konieczne jest opracowanie rozwiązań mających na celu skuteczne wsparcie tych podmiotów w realizacji nowych obowiązków.

Kolejne cykle realizacji dyrektywy

NIK wskazuje, że w czwartym cyklu realizacji postanowień dyrektywy azotanowej (lata 2016-2020) prawidłowo wyznaczano wody wrażliwe i obszary szczególnie narażone (OSN). Merytoryczną podstawą wyznaczenia wód wrażliwych i OSN były opracowania wykonane przez podmioty zewnętrzne na zlecenie poszczególnych dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej (rzgw). Opracowania te uwzględniały obowiązujące kryteria wyznaczania wód wrażliwych określone w przepisach krajowych, a także zasadę przezorności. W oparciu o nie dyrektorzy sześciu rzgw (w Gdańsku, Gliwicach, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu; wód wrażliwych i OSN nie wyznaczono na obszarze działania RZGW w Krakowie) wyznaczyli 1 495 wód wrażliwych i 14 OSN o pow. 259 960,68 km2, stanowiącej 83,14 proc. powierzchni kraju. Tym samym, przy niezmienionym stanie prawnym i podobnych uwarunkowaniach co do stanu wód i wpływu na nie presji rolniczej, w czwartym cyklu wdrażania dyrektywy azotanowej zwiększono powierzchnię OSN na obszarze kraju ponad dwunastokrotnie w stosunku do trzeciego cyklu.

Działania wcześniejsze, dotyczące trzeciego cyklu wdrażania dyrektywy azotanowej (lata 2012-2016) Najwyższa Izba Kontroli oceniła negatywnie. Brakowało wówczas prawidłowego wyznaczenia wód wrażliwych i OSN. Na sposób i zakres wyznaczenia wód wrażliwych i OSN w trzecim cyklu realizacji dyrektywy azotanowej miały wpływ decyzje naczelnych organów administracji publicznej. Te w ocenie NIK w sposób nieuprawniony wpływały na zakres i lokalizację wyznaczanych OSN.

NIK negatywnie ocenia oddziaływanie Ministra Środowiska i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na sposób i zakres wyznaczenia przez dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej wód wrażliwych i OSN w trzecim cyklu wdrożenia dyrektywy azotanowej. Ocena ta odnosi się do podejmowanych wspólnie przez tych ministrów decyzji dotyczących zarówno ustalenia strategii wskazywania wód wrażliwych i OSN, jak i zmniejszenia, w obawie przed protestami rolników, wielkości powierzchni i lokalizacji OSN w poszczególnych województwach.

W trakcie wyznaczania wód wrażliwych i OSN w trzecim cyklu realizacji dyrektywy azotanowej Minister Środowiska wraz z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w kwietniu 2012 r. zdecydowali o konieczności dokonania ponownej analizy pod kątem zmniejszenia powierzchni OSN na terenie sześciu województw. Decyzja ta została podjęta pomimo braku merytorycznych podstaw - jedynie z obawy przed wystąpieniem protestów rolników. Realizując decyzję przekazaną przez Prezesa KZGW, dyrektorzy pięciu rzgw w 2012 r. wyznaczyli wówczas łącznie jedynie 168 wód wrażliwych i 49 OSN o pow. 13 935,04 km2, obejmujących niespełna 5 proc. powierzchni Polski.

Proces ustalania wód wrażliwych i OSN został więc zdeterminowany przez decyzje podejmowane z pominięciem przesłanek merytorycznych wynikających z przepisów prawa krajowego i dyrektywy azotanowej. Przy określaniu wód wrażliwych i OSN dyrektorzy rzgw nie uwzględnili wymagań określonych w przepisach prawa krajowego oraz dyrektywie azotanowej. Nie zastosowali oni także występujących w prawie Unii Europejskiej zasad przezorności i pierwszeństwa.

Programy ochronne i kontrola rolniczych źródeł zanieczyszczenia

W trakcie trzeciego cyklu realizacji postanowień dyrektywy azotanowej nie opracowano także specjalnych Programów działań mających na celu ograniczenie odpływu związków azotu pochodzenia rolniczego dla 46 ze wszystkich 95 wyznaczonych obszarów szczególnie narażonych. Z kolei przy opracowywaniu pozostałych 49 programów działań nie uwzględniano wszystkich wymogów określonych w przepisach prawa krajowego i w dyrektywie azotanowej. Jednocześnie dyrektorzy poszczególnych regionalnych zarządów gospodarki wodnej wprowadzili także regulacje, ograniczające w istotny sposób możliwość kontroli, monitorowania oraz dokumentowania wskazanych w Programach środków zaradczych. Ograniczono w ten sposób m.in. liczbę rolników zobowiązanych do opracowania planu nawożenia oraz sporządzania bilansu azotu.

Skontrolowani wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (WIOŚ) nie zapewnili wystarczającej kontroli rolniczych źródeł zanieczyszczenia na obszarach szczególnie narażonych. Organy te nie przeprowadziły ani jednej kontroli w przypadku niemal 1/3 OSN znajdujących się na terenie ich działania, a na większości pozostałych OSN ich działania były niewystarczające. W latach 2014-2017 pracownicy wszystkich kontrolowanych WIOŚ przeprowadzili na OSN, dla których wprowadzono programy działań w ramach trzeciego cyklu wdrażania dyrektywy azotanowej, łącznie 320 kontroli planowych oraz 134 kontrole pozaplanowe. Liczba skontrolowanych przez WIOŚ podmiotów prowadzących działalność rolniczą na OSN wynosiła od jednego do pięciu - w przypadku dziewięciu OSN oraz od sześciu do 50 - w przypadku 21 OSN. Pięciu z sześciu kontrolowanych wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska nie przeprowadziło w okresie objętym kontrolą żadnej kontroli na łącznie 14 OSN. W latach 2014-2016 procentowy stosunek liczby przeprowadzonych przez WIOŚ kontroli w odniesieniu do liczby złożonych przez rolników gospodarujących na OSN wniosków o płatności bezpośrednie wahał się od 0,15 proc. do 0,18 proc.

Prawidłowo natomiast kontrolę wypełniania przez rolników gospodarujących na OSN wymogów wzajemnej zgodności prowadziła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Agencja obejmowała kontrolą administracyjną wszystkie złożone w danym roku wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich. W latach 2014-2017 Agencja przeprowadziła ponad dwa tysiące kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności u gospodarujących na OSN. W trakcie tych kontroli stwierdzono ponad 600 naruszeń dotyczących przestrzegania wymagań dyrektywy azotanowej. W latach 2014-2016 łączne kwoty nałożonych kar administracyjnych za nieprzestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności, w tym za nieprzestrzeganie wymogów obowiązujących rolników, których gospodarstwo rolne lub jego część jest położona na obszarze OSN, wyniosły blisko milion złotych.

Szkolenia nie tylko dla rolników

W sześciu objętych kontrolą wojewódzkich ośrodkach doradztwa rolniczego zrealizowano łącznie 1 099 szkoleń uwzględniających zagadnienia dotyczące ograniczenia odpływu azotu ze źródeł rolniczych, na których przeszkolono w sumie 19 669 osób, w tym 310 pracowników wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego.

W ramach prowadzenia doradztwa rolniczego, udzielono blisko 13 tysięcy porad związanych z realizacją dyrektywy azotanowej (ze względu na brak możliwości wydzielenia w rejestrze porad dotyczących dyrektywy azotanowej/gospodarowania na OSN w zestawieniu nie uwzględniono porad udzielonych przez Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w latach 2014-2016, NIK szacuje liczbę takich porad na ok. 2400), odbyło się blisko 1700 spotkań informacyjnych, przeprowadzono 381 przeglądów gospodarstw, opracowano 48 planów nawożenia/bilansu azotu.

Brak dostępu do istniejących ewidencji gospodarstw rolnych sprawił, że większość skontrolowanych ośrodków doradztwa nie posiadała danych o odsetku przeszkolonych rolników, gospodarujących na obszarach szczególnie narażonych, w odniesieniu do wszystkich gospodarujących na OSN.

Wnioski i uwagi NIK

NIK negatywnie ocenia sprawowanie przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nadzoru nad realizacją przez dyrektorów rzgw postanowień dyrektywy azotanowej. Również negatywnie NIK ocenia sprawowanie przez Ministra Środowiska nadzoru nad zapewnieniem realizacji przez Prezesa KZGW postanowień dyrektywy azotanowej, a także brak sprawowania zwierzchniego nadzoru nad wykonywaniem przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska zadań kontrolnych na OSN.

Niezależnie od negatywnej oceny sformułowanej powyżej, NIK ocenia pozytywnie:

  • realizację przez dyrektorów rzgw postanowień dyrektywy azotanowej w czwartym cyklu jej wdrażania;
  • przygotowanie przez Prezesa KZGW, przekazanego Komisji Europejskiej w 2016 r., raportu ze stanu oraz efektów wdrożenia dyrektywy azotanowej w Polsce pod względem terminowości i zgodności z przepisami prawa;
  • działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podejmowane w celu wsparcia finansowego gospodarstw rolnych w ich dostosowaniu do wymogów dyrektywy azotanowej. Działania te polegające m.in. na ustaleniu warunków przyznawania pomocy, przyznawaniu dofinansowania oraz ustaleniu barier w wykorzystaniu dostępnych środków, pomimo iż nie były w pełni skuteczne, pozwoliły na realizację zadań inwestycyjnych w ww. zakresie przez zainteresowanych rolników gospodarujących na OSN;
  • realizację przez ARiMR kontroli wypełniania przez rolników gospodarujących na OSN wymogów wzajemnej zgodności;
  • realizację przez jednostki doradztwa rolniczego edukacji dla prowadzących działalność rolniczą na OSN w zakresie upowszechniania dobrej praktyki rolniczej oraz prowadzenia dla nich specjalistycznego doradztwa;
  • sprawowanie nadzoru przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nad realizacją zadań ARiMR i jednostek doradztwa rolniczego w zakresie wdrażania przez nie, w ramach posiadanych kompetencji, działań mających na celu ograniczenie zanieczyszczenia wód związkami azotu pochodzenia rolniczego.


źródło: nik.gov.pl

komentarze (0):

dodaj komentarz

Tego artykułu jeszcze nikt nie komentował. Bądź pierwszym, który dodał komentarz!

Dodaj komentarz