Alternarioza naci marchwi (Alternaria dauci / Alternaria radicina)
ang. Carrot leaf blight
Sprawca choroby: łac. Alternaria dauci / Alternaria radicina
Objawy choroby:
Alternarioza naci marchwi jest chorobą grzybową. Patogen oprócz marchwi poraża także: pietruszkę, seler, szpinak oraz wiele innych roślin uprawnych. Choroba najbardziej szkodliwa jest dla marchwi. Może też być jednym z czynników wywołujących zgorzel siewek (w przypadku
Alternaria radicina).
Samodzielnie poraża przede wszystkim liście starszych roślin, ale może uszkadzać także korzenie.
-
Najpierw na najstarszych liściach zainfekowanych przez Alternaria dauci pojawiają się drobne, brunatnoczarne plamy, które rozrastają się i łączą ze sobą. Blaszka liściowa wokół plam szybko żółknie. Powoduje to przedwczesne zasychanie naci marchwi. Podobne plamy występują na ogonkach liściowych. W warunkach wysokiej wilgotności względnej powietrza rozwój procesu chorobowego jest niezwykle szybki, co prowadzi do zamierania coraz to nowych liści, a w efekcie - do znacznego zmniejszenia plonu korzeni. Przedwcześnie wyschnięta nać marchwi uniemożliwia mechaniczny zbiór korzeni. Często jest to również przyczyną późniejszego gnicia marchwi w okresie przechowywania.
- Na korzeniach – zwłaszcza w górnej ich części, powstają szaroczarne i okrągłe plamy, w miejscu których tkanka ulega suchej zgniliźnie i czernieje. Objawy chorobowe występują masowo podczas przechowywania warzyw korzeniowych w zbyt wysokiej temperaturze. Im wyższa temperatura przechowywania, tym szybciej opanowywane są korzenie zarówno w górnej części, jak i dolnej – w miejscach mechanicznych uszkodzeń. Na powierzchni porażonych korzeni plamy szybko zmieniają zabarwienie z brązowego w czarne, tkanka wygląda jakby była zwęglona, rozwija się sucha zgnilizna. W warunkach sprzyjających rozwojowi patogenu (wysoka wilgotność w przechowalni – ponad 90 proc.) plamy pokrywają się ciemnoszarym nalotem złożonym z grzybni i zarodników.
Rozwój choroby:
Patogen zimuje na resztkach pożniwnych znajdujących się w glebie. Źródłem grzyba są również zakażone nasiona, będące bezpośrednią przyczyną zgorzeli siewek. Patogen może przez 3-4 lata rozwijać się saprobiotycznie w glebie. Wnika do roślin zarówno przez uszkodzoną, jak i nieuszkodzoną tkankę liści i korzeni. Możliwość zakażeń zarodnikami konidialnymi jest w szerokim zakresie temperatury (7-30 stopni C) powoduje w warunkach dużego uwilgocenia gleby coroczne występowanie choroby. W warunkach wysokiej wilgotności powietrza oraz temperaturze powyżej 18 stopni Celsjusza grzyb obficie zarodnikuje - plamy na liściach pokrywają się wówczas ciemnoszarym nalotem grzybni.
W Polsce do znacznego nasilenia choroby dochodzi najczęściej w drugiej połowie lata, gdy panuje wysoka temperatura (optymalna 24 - 27 st. C) i duża ilość opadów. Nadmierne zagęszczenie marchwi także sprzyja rozwojowi patogenu. Zarodniki rozprzestrzeniają się przez wiatr, z wodą oraz na sprzęcie mechanicznym podczas zabiegów agrotechnicznych. Niezbędnym warunkiem do infekcji roślin jest okresowe zwilżenie liści.
Do zakażenia dochodzi również podczas chłodniejszych i wilgotniejszych okresów pod koniec wegetacji marchwi.
Profilaktyka i zwalczanie:
Przestrzegać należy zasad prawidłowego zmianowania. Zachować co najmniej 3 letnią przerwę w uprawie marchwi na jednym stanowisku. Zaleca się uprawiać odmiany mniej podatne na chorobę. Wysiewać zaprawione chemicznie nasiona zaprawą nasienną. Usuwać porażone liście lub całe rośliny. Przy dużym zagrożeniu można przyspieszyć zbiory. Jeśli mimo zaprawiania choroba pojawi się, wykonywać opryskiwania zarejestrowanymi preparatami chemicznymi (sprawdź
www.ochronawarzyw.pl ).
Pierwszy zabieg wykonać należy pod koniec lipca, a następne w odstępach co 7-10 dni. Po zbiorze korzeni usuwać z pola i niszczyć porażoną nać.