Drobna plamistość liści drzew pestkowych (Blumeriella jaapi)
ang. Leaf spot disease
Sprawca choroby: łac. Blumeriella jaapi
Objawy choroby:
Jest to choroba grzybowa. Patogen jest notowany we wszystkich rejonach uprawy drzew pestkowych, oprócz terenów z małą ilością opadów w okresie wiosennym i letnim. W Polsce występuje powszechnie na wiśniach, czereśniach i rzadko na innych pestkowych. Towarowa uprawa wiśni i czereśni wymaga corocznej ochrony. Choroba może spowodować znaczne straty w szkółkach, na skutek defoliacji podkładek i obniżenia procentu przyjętych oczek.
Pierwsze objawy pojawiają się w końcu maja na liściach jako drobne, ciemniejsze niż tło liścia, plamki. Po kilkunastu dniach w centrach tych plamek widać wyraźne nekrozy na górnej stronie blaszek liściowych. W miejscach plam, na dolnej górnej blaszek, rozwijają się jasnoszare kopczyki zarodnikoewania stadium konidialnego grzyba. Już przy użyciu lupy powiększającej 20-30 razy można dostrzec acerwulusy – płaskie, rozwijające się pod skórką skupienia trzonków i zarodników konidialnych. Jeśli plamki obejmują znaczną część powierzchni liścia, blaszka liściowa żółknie, a później brunatnieje i zasycha. Porażone liście masowo opadają, tak, że już pod koniec lipca lub w sierpniu drzewa mogą być całkiem pozbawione liści. Może dojść do tego, że owoce nie dojrzewają na bezlistnym drzewie. Chore drzewa są bardziej wrażliwe na przemarzanie i porażenie przez inne choroby.
Rozwój choroby:
Zimuje stadium workowe grzyba na opadłych liściach. Zarodniki workowe dojrzewają i uwalniają się z worków na przełomie kwietnia i maja. Szczyt wysiewu askospor zbiega się zwykle z okresem kwitnienia drzew. Dokonują one
pierwotnych infekcji liści, zakażając je przez szparki. Optymalna dla przebiegu infekcji temperatura mieści się w granicach 16-19 st. C. Okres inkubacji czasami kończy się już po pięciu dniach, ale z reguły trwa 7, a nawet 10 dni. Zarodniki konidialne z acerwulusów są uwalniane i rozsiewane przez wodę deszczową, dokonując wtórnych infekcji. W czasie przewlekłych opadów porażenie szybko narasta i może dojść do defoliacji już w połowie lata.
Profilaktyka i zwalczanie:
Sady towarowe, a zwłaszcza szkółki muszą być chronione chemicznie. Pierwsze opryskiwanie fungicydami należy wykonać bezpośrednio po kwitnieniu a następnie dwa lub trzy w odstępach dwutygodniowych. W sadach, w których choroba wystąpiła masowo, trzeba wykonać dodatkowy zabieg po zbiorze owoców. W szkółkach zaleca się wykonanie 5-6 zabiegów w sezonie. Ich liczbę i rozkład w czasie trzeba uzależnić od przebiegu pogody i postępów epidemii.
Za najlepsze do ochrony przed drobną plamistością liści fungicydy uważa się środki zawierająca dodynę jako składnik czynny. Niestety, w niektórych rejonach i w niektórych gospodarstwach pojawiły się już populacje grzyba nie reagujące na zalecane dawki tego fungicydu. W takich przypadkach fungicydy dodynowe należy zastąpić innymi środkami – fungicydami triazolowymi, pirymidynowymi, chinonowymi lub benzimidazolami.