użytkownik: Gość | logowanie

Jesteś w: News (158) > Choroby (17)

Szara pleśń truskawki (Botrytis cinerea)

Szara pleśń truskawki (Botrytis cinerea)

ang. Grey mould / Gray mold
Sprawca choroby: łac. Botrytis cinerea


Objawy choroby:

Jest to najgroźniejsza i najlepiej poznana choroba, powodująca gnicie owoców. Powoduje ją grzyb Botryotinia fuckeliana, stadium konidialne – Botrytis cinerea. Jest to najpowszechniejsza choroba truskawki w klimacie umiarkowanym. Jej rozwojowi sprzyja wilgotna i ciepła pogoda. Największe straty wynikają z masowego porażania owoców. Straty na plantacjach niechronionych mogą sięgać 50–70 % plonu. Większość uprawianych obecnie odmian deserowych wykazuje mniejszą podatność na tę chorobę. Silnemu porażeniu sprzyja również duża ilość opadów oraz długo utrzymujące się mgły i rosy. Porażenie grzybem ma miejsce w czasie kwitnienia, ale pozostaje on w formie utajonej na dnie kwiatowym i uaktywnia się w czasie dojrzewania owoców. Na zielonych owocach pojawiają się brązowo-brunatne plamy. Natomiast na dojrzałych owocach pojawia się zgnilizna obejmująca cały owoc, która pokrywa się szarym nalotem (stąd nazwa).

Rozwój choroby:

Grzyb zimuje na obumarłych resztkach roślin, a przede wszystkim na gnijących liściach i ogonkach liściowych truskawki. Wiosną, w okresie kwitnienia truskawki, masowo tworzące się zarodniki konidialne grzyba łatwo rozprzestrzeniane są przez wiatr i owady oraz rozpryskiwane są z kroplami deszczu. Infekują one rozwijające się kwiaty. W wyniku infekcji pierwotnej dochodzi do porażania różnych organów kwiatu, głównie płatków korony, słupków i pręcików, z których grzyb przerasta do działek kielicha i dna kwiatowego. Masowym infekcjom sprzyjają opady deszczu, ale wystarczająca jest także wysoka wilgotność w obrębie rośliny wywołana rosą. Porażone ograni kwiatu szybko ciemnieją i zasychają. Gdy pogoda mniej sprzyja rozwojowi choroby (poniżej 15 lub powyżej 25 st. C), nie dochodzi do jej rozwoju i choroba pozostaje w formie bezobjawowej. Podczas suszy zarodniki konidialne nie kiełkują, mimo, że mogą znajdować się w organach rośliny. Kiedy zaś pogoda się zmieni (temperatura 15-25 st. C i wysoka wilgotność), grzyb szybko rozwija się na będących w różnej fazie wzrostu zawiązkach, a także najszybciej, na dojrzewających owocach. Najczęściej jest to zgnilizna przykielichowa, ponieważ w okolicy kielicha są najlepsze warunki do kiełkowania zarodników oraz znajdują się porażone wcześniej części okwiatu. Gnicie owoców może zaczynać się także wokół wcześniej porażonych słupków.
Przy dużej wilgotności rozwój szarej pleśni przebiega bardzo szybko. Porażone kwiaty i zawiązki owoców zamierają, a owoce w miejscu zgnilizny pokrywają się szarym, puszystym nalotem grzybni i zarodników konidialnych.
Część strat plonu jest efektem gnicia owoców wskutek kontaktu zdrowych owoców z porażonymi. Choroba może rozwijać się gwałtownie także w czasie transportu lub przechowywania owoców, szczególnie wtedy, gdy są one transportowane lub przechowywane w temperaturze pokojowej. Może rozwijać się także na pędach kwiatostanowych (owocostanów), rozłogach i ogonkach liściowych, a nawet blaszce liściowej. Na organach tych obserwuje się wtedy rozległe, brunatne plamy, a przy dostatecznej dla rozwoju grzyba wilgotności pojawia się także zarodnikowanie grzyba w postaci szarego nalotu.

Profilaktyka i zwalczanie:

Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed szarą pleśnią jest terminowe stosowanie właściwych fungicydów oraz wykorzystanie odpowiedniej techniki opryskiwania. Zabiegi wykonuje się w okresie kwitnienia truskawki, czyli wówczas, gdy obecne są bardzo podatne na porażenie organy rośliny i duże ilości łatwo rozprzestrzeniających się zarodników konidialnych. Następne zabiegi należy wykonywać przez cały okres kwitnienia co 5-7 dni, w zależności od przebiegu pogody i tempa rozwijania się kwiatów, pamiętając o zachowaniu okresu karencji. Niezmiernie ważnym elementem ochrony truskawki przed szarą pleśnią jest dokładność pokrycia roślin, zwłaszcza kwiatów, cieczą użytkową.
Do ograniczenia nasilenia choroby przyczynia się także wykładanie plantacji ściółką ze słomy. Do zmniejszenia nasilenia choroby przyczynić się też może właściwe nawadnianie plantacji owocujących, w godzinach rannych, aby rośliny mogły jak najszybciej obeschnąć.


[drukuj]   [wyślj]