użytkownik: Gość | logowanie

Jesteś w: News (158) > Choroby (17)

Septorioza paskowana liści (Septoria tritici)

Septorioza paskowana liści (Septoria tritici)

ang: Septoria tritici blotch (STB) of wheat
Sprawca choroby: łac. Septoria tritici


Objawy choroby:

Septorioza paskowana liści pszenicy notowana jest na całym świecie. W Polsce grzyb Mycosphaerella graminicola obserwowany jest głównie na dolnych liściach, ale w niektórych rejonach kraju może występować w nasileniu epidemicznym, stając się głównym sprawcą nekrotycznych plamistości liści pszenicy.
Choroba występuje przede wszystkim na pszenicy Triticum aestivum i Triticum durum, rzadziej na pszenżycie Triticale; może występować również na innych gatunkach traw. Rozwój choroby prowadzi do przedwczesnego zamierania i zasychania liści. Najpoważniejsze szkody wynikają z porażenia liści flagowych, które mają decydujący wpływ na tworzenie i kształtowanie plonu. Porażenie górnych liści powoduje zmniejszenie masy tysiąca ziaren liczby ziaren w kłosie.
Pierwsze objawy septoriozy paskowanej pojawiają się na siewkach pszenicy ozimej już jesienią. Są one odmienne od tych, jakie powstają w późniejszych stadiach rozwojowych roślin. W wyniku infekcji pierwotnych tworzą się mniej lub bardziej okrągłe, chlorotyczne, ulegające z czasem nekrozie, jasnoszare lub białe plamy. Środek plamy jest często jaśniejszy. Na takich plamach już jesienią wyraźnie widoczne są koncentrycznie ułożone, ciemnobrunatne piknidia. Objawy porażenia pszenicy ozimej wiosną są już typowe dla septoriozy paskowanej liści pszenicy. Występują jako brunatne, nekrotyczne, zwykle wydłużone plamy. Początkowo są one ograniczone nerwami liścia. Następnie rozszerzają się na całą jego powierzchnię, doprowadzając do przedwczesnego zamierania liści. Na powierzchni plam widoczne są ujścia piknidiów grzyba, które przybierają barwę od ciemnobrunatnej do czarnej. Ułożone są one w równoległych rzędach, wzdłuż nerwów liścia.

Rozwój choroby:

Zimują pseudotecja i piknidia na resztkach porażonych roślin. Mogą przezimować również piknidia, które wytworzyły się na porażonych jesienią samosiewach i siewkach pszenicy. Infekcje pierwotne dokonywane są za pomocą wytwarzanych w pseudotecjach zarodników workowych i zarodników konidialnych występujących w piknidiach znajdujących się na resztkach pożniwnych, siewkach i samosiewach. Zarodniki workowe uwalniają się z pseudotecjów w warunkach wysokiej wilgotności względnej powietrza, po opadach deszczu, mgle lub rosie. Askospory w największej liczbie występują jesienią. Rola teleomorfy grzyba w rozwoju septoriozy paskowanej liści pszenicy w naszym kraju nie jest dostatecznie wyjaśniona. Warunkiem uwalniania się zarodników konidialnych z piknidiów jest zwilżenie liści przez 30 lub więcej minut. Wypływają one przez ujście piknidiów w formie białawego wycieku. Zarodniki konidialne grzyba kiełkują w przedziale temperatury od 2-3 st. C do 32 st. C z optimum 22-26 st. C. Zarodniki konidialne znajdujące się w piknidiach, rozwijających się w zamierających fragmentach porażonych roślin, odgrywają główną rolę w infekcjach wtórnych. Są one roznoszone na sąsiednie rośliny wraz z rozpryskującymi się kroplami deszczu. W tych samych piknidiach zarodniki konidialne wytwarzane są wielokrotnie. Okres inkubacji choroby wynosi 7-16 dni i ulega wydłużeniu wraz z obniżeniem temperatury.

Profilaktyka i zwalczanie:

Głęboka orka przedzimowa niszczy źródła infekcji znajdujące się na resztkach pożniwnych. Zaleca się także niszczenie samosiewów i odpowiednie nawożenie. Niektóre odmiany są mniej podatne na porażenie przez patogena i w związku z tym zalecane do uprawy, np. Panda, Kaja, Jubilatka, Alba, Elena.
Chemiczna ochrona pszenicy przed septoriozą paskowaną polega na zaprawianiu nasion oraz opryskiwaniu roślin fungicydami od początku fazu strzelania w źdźbło do końca kłoszenia, poczynając od wystąpienia pierwszych objawów choroby. Do opryskiwania roślin zaleca się fungicydy, zawierające substancje aktywne z takich grup, jak: strobil uryny, benzymidazole, triazole i ftalany. Można stosować także fungicydy, zawierające substancje aktywne z grup oksazolin, ketoamin, ditiokarbaminianów, imidazoli czy morfolin i pochodnych ketonu difenylowego. W przypadku silnego zagrożenia zabieg można powtórzyć, zawsze stosując właściwą rotację fungicydów, to znaczy stosować w kolejnych zabiegach preparaty o różnych mechanizmach działania.

Septorioza paskowana liści (Septoria tritici) Septorioza paskowana liści (Septoria tritici)

[drukuj]   [wyślj]