użytkownik: Gość | logowanie

Jesteś w: News (158) > Choroby (17)

Septorioza plew pszenicy (Septoria nodorum)

Septorioza plew pszenicy (Septoria nodorum)

ang. Glume blotch fungus
Sprawca choroby: łac. Septoria nodorum


Objawy choroby:

Choroba ta jest notowana prawie we wszystkich rejonach uprawy na świecie. W Polsce septorioza plew pszenicy obserwowana jest w zasiewach pszenicy i pszenżyta corocznie. Sprawca tej choroby może również porażać jęczmień, żyto i różne gatunki traw. Szkodliwość choroby polega głównie na zmniejszeniu masy tysiąca ziaren. W przypadku silnego porażenia roślin straty w plonach mogą wynosić 50-60 procent.
Pierwsze objawy choroby można spotkać na siewkach pszenicy już jesienią. Występują ona na liściach w postaci okrągłych lub owalnych plam ze słabo widoczną ciemniejszą obwódką. W obrębie tych plam tworzą się nieregularnie rozrzucone piknidia grzyba, widoczne jako drobne wzniesienia o barwie od jasnobursztynowej do brunatno czarnej. Wiosną po rozpoczęciu wegetacji, objawy choroby można zauważyć na liściach, pochwach liściowych, źdźbłach i kłosach.
Pierwszymi objawami septoriozy plew na liściach są drobne, czarne cętki, z czasem przechodzące w nekrotyczne plamy. Typowe plamy mają soczewkowaty kształt i jasnobrunatne zabarwienie. W niektórych przypadkach można zaobserwować plamy o brunatno czarnym środku. W miarę rozwoju choroby, plamy stopniowo powiększają się, tworząc rozległe nekrozy, powodujące zamieranie blaszki liściowej. W obumarłych tkankach powstają piknidia grzyba, ułożone nieregularnie lub koncentrycznie.
Na kłosach, już w czasie kwitnienia pszenicy, objawy choroby widoczne są jako fioletowe lub brunatne plamki na brzegach plew. W miarę rozwoju choroby plewy przybierają ciemnobrunatne zabarwienie, a plamki obejmują również swoim zasięgiem osadkę kłosową i dołosie. Z czasem na plewach tworzą się liczne piknidia grzyba.

Rozwój choroby:

Grzyb, powodujący septoriozę plew, zimuje na resztkach pożniwnych, trawach i samosiewach w formie piknidiów i pseudotecjów. Patogen może przezimować również na siewkach porażonych jesienią. Do rozprzestrzeniania choroby przyczyniają się w dużym stopniu nasiona, na których znajdują się piknidia, a także grzybnia w okrywie owocowo-nasiennej. Źródłem infekcji pierwotnych są askospory wytwarzane w pseudotecjach i zarodniki konidialne wytwarzane w piknidiach (znajdujących się na resztkach porażonych roślin, nasionach i porażonych siewkach). Zarodniki workowe uwalniane są z pseudotecjów w warunkach wysokiej wilgotności względnej powietrza. Największe zagęszczenie auksospor w powietrzu odnotowuje się w okresie od sierpnia do października. Zarodniki konidialne, występujące w piknidiach, tworzących się na znekrotyzowanych tkankach, odgrywają główną rolę w infekcjach wtórnych. Wydostają się przez ujście piknidium w czasie deszczu w formie kropli, a następnie przenoszone z kroplami deszczu na sąsiednie rośliny. Zarodniki konidialne kiełkują w temperaturze 5-37 st. C, z optimum 20-25 st. C. Porażaniu roślin sprzyja wysoka wilgotność powietrza i temperatura 22-24 st. C. W optymalnych warunkach dla rozwoju choroby okres inkubacji trwa 7-14 dni.

Profilaktyka i zwalczanie:

Ważną rolę w zwalczaniu choroby odgrywają prawidłowo przeprowadzone zabiegi agrotechniczne, takie jak: głęboka orka przedzimowa, niszcząca źrodła infekcji, znajdujące się na resztkach pożniwnych, niszczenie samosiewów i odpowiednie nawożenie. Zaleca się także uprawianie odmian pszenicy mało podatnych na porażenie przez patogena (np. Alba, Kaja).
W okresie kłoszenia pszenicy należy wykonać opryskiwanie. Do opryskiwania roślin stosuje się fungicydy, zawierające substancje aktywne z grupy: strobil uryn, benzymidazoli, triazoli i ftalanów. W przypadku silnego zagrożenia zabieg można powtórzyć, zawsze stosując rotację fungicydów.
Przeciwko septoriozie plew pszenicy można także stosować fungicydy zawierające substancje katywne z grup imidazoli, pochodnych ketonu difentylowego, morfolin, oksazolin, ditiokarbaminianów, keto amin i hinazoli.

Septorioza plew pszenicy (Septoria nodorum)

[drukuj]   [wyślj]